Myomlar rahim ve rahim ağzında görülen normal dığı düz kas dokusu büyümeleridir. Myomlar rahimde, myometriumda (kas tabakası) bulunan düz kas hücrelerinin anormal büyümesi ile oluşur. Ço?u zaman birden fazla sayıda myom olur.
Myomlar her dört ila be? kadından bir tanesinde görülür. Genellikle 30-40 yağları nda görülen myomlar, menapoz sonrasında küçülür. Myomlar ço?unlukla tedavi gerektirmez.
Bazen ağırı kanama, ağrı , basınç hissi, kısırlık, dü?ük ve erken doğuma yol açabilir. Myomları n cerrahi yolla giderilmesi bu problemleri ortadan kaldırı r.
Nedenleri
Artmış östrojen düzeyi
Myomları n kesin nedeni bilinmemekle beraber, östrojenin (kadınlık hormonu) myomları n büyümesine yol açtı?? dü?ünülmektedir.
Gebelik sırasında daha fazla östrojen salındığından myomlarda büyüme görülür. Menapoz döneminde ise östrojen düzeyi azalır ve myomlarda küçülme görülür.
Kalıtım
Ailesinde özellikle anne ve anneannesinde myom olan ki?ilerde myom geli?me ?ansı fazladır.
Myomlar genellikle rahimde, nadirende rahim boynunda görülür. Myomlar subseröz (rahimin d?? tabakasında), intramural (rahimin orta tabakasında) ve submüköz (rahimin iç tabakasında) olabilir.
Bulgular
Birçok myom hiç bulgu vermez. Hastaları n üçte birinde anormal vajinal kanama, basınç hissi, kasık ağrı sı yakınmaları vardır.
Anormal Kanama
Anormal kanama myomu olan hastalarda en çok görülen yakınmadır. Büyük myomlar rahim içinde adet döneminde dökülen yüzeyi arttırd?kları için fazla ve uzun süren adet kanamasına neden olurlar.
Myomları n endometriuma (rahimin iç tabakasına) bası yapmasından dolayıda kanamalar görülür. Anormal kanama rahim kanseri gibi nedenlerden de oluşabilece?i için hastalara detaylı inceleme yapılmalıdır.
A?rı
Myomlar h?zla büyümeye ba?ladığında, kan ak?mı yetersiz kalır ve dejenere olarak yok olurlar. Bu geli?me kramp tarzında hissedilen ağrı ya neden olur.
Bask?ya ba?lı yakınmalar
Büyük myomlar mesane (idrar torbası), üreter (idrar yolu) ve rektum (makat) gibi organlara bası yaparak çe?itli yakınmalara neden olur. Azalan mesane kapasitesine ba?lı olarak idrara sık gitme yakınması olur.
Eğer myoma ba?lı bası düzeltilmezse böbrekler zarar görebilir. Rahimin alt bölgesindeki myomlar kalın barsaklar ve rektuma bası yapar. Böylelikle barsak hareketleri güçle?ir, kab?zlık ve hemoroidler (basur) oluşabilir.
Myomlar ve kısırlık
Rahim içinde bulunan myomlar kısırlığa neden olabilir. K?sır hastaları n yüzde 2-3 ünde kısırlık nedeni myomlardır.
Myomlar endometriumda (rahimin iç tabakası) de?i?ikliklere neden olduğundan, döllenen yumurtaları n rahme tutunmasını engelleyebilir. Bunun ötesinde Fallop tüplerine bası yaparak, spermin yumurtaya eri?mesini ve dolayısı ile döllenmeyi engeller.
Myomlar çıkarı ld?ktan sonra elde edilen gebelik oranları hasta yağ?, gebeli?e engel olan di?er nedenlerin bulunmasına, yumurtlama durumuna ve tüplerin durumuna ba?lı olmasına ra?men genellikle yüksektir.
Myomlar ve dü?ük
Myomu olan kadınlarda dü?ük oranları %40 gibi yüksek oranlarda olabilir. Döllenme ve döllenen embryoları n rahme tutunması gerçekle?se dahi gebelikte artan östrojene (kadınlık hormonu) ba?lı olarak dahada büyüyen myomlar dü?üklere yol açar.
Endometrial doku ve rahmin kanlanmasındaki de?i?ikliklerde erken dü?üklere neden olur. Myomlar ayrı ca erken doğumada neden olabilir. Myomları n cerrahi ile çıkarı lmasından sonra, önceden myoma ba?lı dü?ük yapan hastaları n yüzde 80′i saılıklı çocuk sahibi olur.
Myomlar ve kanser
Myomu olan hastarda kanser geli?me riski (1/10000) onbinde birdir. Özellikle menapozdan sonra myomlarda ani büyüme görülmesi kanser ?üphesini do?urur. Böyle durumlarda rahim çıkarı lmalıdır.
Tanı
Basit jinekolojik muayene ile myomları n tanısı konulabilir. Myomlar erken gebelik, yumurtalık tümörleri ve barsak tümörleri ile karşıabildiğinden hastalara mutlaka detaylı inceleme yapılmalıdır.
Myomları n tanısında aşağıdaki yöntemler kullanıoluş. Ultrason yüksek frekanstaki ses dalgaları nı kullanarak üreme organları nın görüntülenmesini sağlar.
Fakat myomlar 1 cm’den küçük veya çok büyük ise ultrason ile inceleme saılıklı sonuç vermeyebilir.
Bilgisayarlı Tomografi ile rahmin üç boyutlu görüntüsü elde edilir, myomları n tanısında bu yönteme genellikle gerek duyulmaz.
Magnetik Rezonans myomları n tanısında nadiren ba?vurulan bu yöntem myomun büyüklüğü ve yeri hakkında fikir verir.
Histerosalpingografi (HSG-rahim filmi) adı verilen inceleme ile rahim ve fallop tüplerine verilen özel bir boya ile bu yapılar değerlendirilir.
Rahim ve tüplerdeki anormalliklerin tanısına imkan veren bu yöntem ile myomları nda tanısı konur.
Diagnostik Histeroskopi incelemesinde histeroskop denen teleskopik cihaz ile rahim içi değerlendirilir. Lokal anestezi altında uygulanabilen bu yöntem ile aynı zamanda myomlar çıkartılabilir.
Diagnostik Laparoskopi ile myomları n tanısı konur, ve tedavisi yapılabilir. Karı ndan laporoskop denilen teleskopik cihaz ile girilerek pelvik yapılar değerlendirilir. Genel anestezi altında yapılan i?lem esnasında histeroskopide uygulanabilir.
Tedavi
Düzenli Takip
Tüm myomları n cerrahi ile çıkarı lmasına gerek yoktur. A?rı , basınç hissi, düzensiz ve ağırı kanama yakınmaları olmayan hastaları n düzenli kontrolleri yapılarak myom boyutları takip edilir. ?leride gebelik dü?ünen hastalar veya menapoza girecek hastalar bu şekilde takip edilir.
Cerrahi
Yakınmalara yol açan ve h?zla büyüyen myomlar cerrahi olarak çıkarı lmalıdır. Rahim b?rakılarak sadece myomları n çıkarı ldığı ameliyatlara myomektomi denir. Myomun yeri ve büyüklüğü cerrahi i?lemin tipini belirler.
Cerrahi Histeroskopi
Rahimde yerle?en myomlar cerrahi histeroskopi ilede çıkarı labilir. Rahme yerle?tirilen histeroskop ile sadece rahim içinde yerle?en myomlar çıkarı oluş. ??lem basittir ve komplikasyon nadir görülür.
Cerrahi Laparoskopi
Cerrahi laparoskopi rahimin d?? duvarı nda yerle?en myomları n çıkarı lması için uygulanabilir. ?nce bir kesiden laporoskop ile karın içine girilir, ve myomlar çıkarı oluş. Hastalar genellikle iki gün içinde iyile?ir.
Laparatomi
Myomlar çok büyük veya çok sayıda ise di?er yöntemelere göre daha büyük bir girişim olan laparatomi uygulanabilir. Hastanın cerrahiden sonra iyile?mesi dört ila altı haftayı bulur. Laparotomi geçiren hastalar ileride doğum yaparlarsa sezeryan yapılması gerekebilir.
Myomları n çikarı lması için uygulanan i?lemlerin riskleri
Myomektomi sırasında dikkat edilmesi gerekenler; kanamanın minimal düzeyde olması ve ileride kısırlığa yol açabilecek yapış?klıkları n oluşmamasıdır.
Myomektomi sonrasında bazı hastalarda tekrar myom oluşabilir ve ileriki yıllarda histerektomi (rahimin alınması) gerekebilir.
Histerektomi
H?zla büyüyen ve yakınmalara yol açan myomları olan, ileride gebelik dü?ünmeyen hastalara histerektomi (rahmin alınması) uygulanabilir.
Myomları n T?bbi Tedavisi
GnRH analogları diye adlandırı lan bir grup ilaç myomları n boyutları nı küçültmek için kullanılabilir. Bu ilaçlar uzun süreli kullanıldığında kemik kayb?na yol açar.
Bu ilaçlar cerrahi öncesinde myomları küçültmek için kullanılabilir. Menapoz benzeri yan etkiler oluşturan bu ilaçlar sıcak basması, vajinal kuruluk ve kemik kayb?na neden olur.
Myomları n dondurulması: Krioterapi
Yale Üniversitesi Kadın Hastalıkları ve Do?um Bölümü’nün yaptıkları bir çalışmada myomları n artık ameliyatla alınmasının gerekli olmadığı, dondurularak tedavi edilebilecekleri gösterildi. Amerikan Üreme Sağlığının 1996 yılında Bostonda yapılan toplantısında bu calı?manın ilk sonuçları tebli? edildi.
Bu tedavide myom üzerine özel bir prob ile ulaş?larak -196 C so?ukluktaki bir sıvı nitrojen kayna?? ile myomlar dondurulabiliyor ve canlılıkları na son verilerek ufalmaları sağlanabiliyor. Bu tedavi sayesinde myomları n ameliyatla alınmaları na gerek kalmıyor, kan kayb? ve ciddi ameliyat riskleri ve ameliyat sonrası yapış?klıklar gibi komplikasyonlardan kaçınılmış oluyor.
Bu çalışma halen devam etmekte. Aynı hekimler ile Cincinati’de düzenlenen 1997′deki yıllık kongrede tekrar bu konuyu tartı?ma imkanı bulduk ve çalışmalararı nın devam etmekte olduğunu, bir süre sonra tamamlanaca??nı ve sonuçları nın çok ba?arı lı olduğunu öğrendik. Bakarsınız yakın bir gelecekte myomları m ameliyatla nasıl alınaca??ndan çok, nasıl dondurulabilece?ini tartı?aca??z.