Saç dökülmesi
Günde, normal olarak 80 saç kılı dökülür. Bundan fazla dökülme yağ?n ilerlemiş olması, bazı ateili hastalıklar, tiroid hastalıkları , kansızlık, verem, şeker hastalığı gibi bütün vücudu etkileyen hastalıklardan sonra görülür.
T?p dilinde alopesi adı verilen saç dökülmesi; basit saç dökülmesi ve pelad olmak üzere iki çe?ittir.
Saçları n kepeklenmesi
Kafatası derisi üzerinde meydana gelen gev?ek pul ?eklindeki kabuklara kepek denir. Kuru ve yağlı olmak üzere iki çe?idi vardır. Ya?lı sarı mtırak görünü?teki kepeklenmeye, tıp dilinde sebore denir.
Nedeni, derinin en üst kısmında bulunan tabakanın, üretti?i fazla parçalardır. Bunlar, ço?unlukla saçlar tarandığı zaman dökülür.
Tedavinin ilk şartı; temizlik ve fazla miktarda unlu ?eyler yememektir.
Saçkıran
T?p dilinde tinea tonsurans denilen saçkıran, bir çe?it mantarı n neden olduğu bulaş?cı bir hastalıktır. Hiç vakit kaybetmeden tedavi etmek gerekir.
Saçkıranlı hastanın tara??nı kullanmak veya ?apkasını giymekle bulağır. Tedaviye, hastalıklı yerdeki saçları kesmek veya tra? etmekle ba?lanır. Saçlar, haftada iki kere yıkanır.
Saç ve sakal a?arması
Ya? ilerledikçe saça ve sakala rengini veren maddenin yapımı azalır, bir süre sonra da tamamen kesilir. Kumral ve kızıl saçlar, daha erken beyazlağır. Genç yağlarda görülen beyazla?malar ise, ?rsidir. Tedavisi yoktur.
Safra kesesi iltihab?
Safra kesesi ta?ları nın neden olduğu bir çe?it iltihaplanmadır. T?p dilinde kolesistit denir. ?ki çe?idi vardır.
- Müzmin safra kesesi iltihab?
Safra kesesi büzülür, gere?i gibi çalığamaz hale gelir. Hastanın karnında, özellikle yemeklerden sonra gaz ve gerginlik vardır. Ayrı ca; sağ taraftan ba?layıp, kaburgaları n altına kadar yayılan geçici bir ağrı ve sarı lık nöbetleri de görülür. T?p dilinde kronik kolestit denir. Bu hastalık genellikle 40 yağ?nı geçmiş ?i?man kadınlarda görülür.
- Akut Safra Kesesi ?ltihab?Bilhassa, safra yolları na yerle?miş ta??n neden olduğu bir hastalıktır. T?p dilinde akut kolestit denir. Hastada karnın sağ üst kısmına gelen ani, şiddetli ve çabuk geli?en, sırta, hatta sağ omuzun ucuna kadar yayılan ağrı vardır. Ate? artar, kusma ve bulantı görülür.
Her iki çe?it safra kesesi iltihab?nda da; vakit kaybetmeden doktora ba?vurmak gerekir. Ameliyat gerekebilir.
Safra ta?ları
Safra koyulaşması sonucu meydana gelen ta?lara halk arasında safra ta??, tıp dilinde ise kolelitiasis denir.
Yap?ları nda kolestrin bulunur.Bazı safra ta?ları , rahatsızlık vermez. Bazıları da safra kanalını tıkar. Çok şiddetli, batıcı bir ağrı , bulantı ve kusma yapar. Hasta yerinde duramaz olur. Bu olayları n hepsine birden safra kesesi krizi denir.
Dü?meyen veya alınmayan safra ta?ları , safra kesesinin iltihaplanmasına da neden olur. Safra ta?ları nın neden olduğu rahatsızlıkları gidermek için doktor müdahalesi gerekir.
Sağırlık
Sonradan meydana gelen sağırlıkları do?uran nedenler çe?itlidir. Mesela; d??, orta veya içkulak bozuklukları , beyin hastalıkları veya histeri, geçici sağırlığa neden olabilir. Gerçek nedeni bulmak doktorun i?idir.
Sakal iltihab?
Sakal kılının kolayca koparı lması ve kopan kılın ucunda da cerahat damlacı?? görülmesi ?eklinde ortaya çıkan bir hastalıktır. T?p dilinde sikozis denen bu hastalığa, stafilokok cinsi mikroplar neden olur.
Salg?n menenjit
Menegokok adı verilen bir çe?it mikrobun; beyin zarı na yerle?mesi ve orada iltihaplanmalar meydana getirmesi sonucu ortaya çıkan bulaş?cı ve tehlikeli bir hastalıktır. Hastalık, bo?azları nda mikrop ta??yan hastalar veya kendileri hasta olmadıkları halde bo?azları nda menenjit mikrobu ta??yan sağlam kimseler tarafından bulaştırı oluş.
Hastalık ço?u kere ü?üme, titreme ve ate?in birdenbire yükselmesiyle başlar. Halsizlik, ba?ağrı sı, ve kusma görülür. Dudak ve burun deliklerinin kenarları nda uçuklar belirir. Gözlerini açmakta zorluk çeker.
Bir süre sonra, ensesi sertle?meye ve ba??nı öne e?ememeye başlar. Hiç vakit geçirmeden tedaviye ba?lamak şarttır. Aksi halde, ölümle sonuçlanabilir. Bu günkü tedavi yöntemleri sayesinde hastanın sağlığına kavu?ması mümkündür.
Salg?n menenjit salg?nı sırasında saılıklı kimseler hastalarla görü?memelidir. Kalabalık yerlere gidilmemelidir. Bütün vücudun, özellikle a??z ve burunun temiz tutulması gerekir.
Saman nezlesi
Ot veya bitki tozları nın neden olduğu bir çe?it alerjik hastalıktır. T?p dilinde pollenosis veya alerjik rinit denir. Daha ziyade, çiçeklerin açtı?? aylarda görülür.
Hastada şiddetli aksırmalar, burun tıkanıklığı, gözlerde kızarma ve sulanma, fazla miktarda berrak burun akıntısı ve öksürük görülür. Tedavinin ilk şartı, çiçeklerin açtı?? sıcak ve rüzgarlı günlerde kırlara gitmemek ve güne? gözlüğü kullanmaktır.
Sara
Bir çe?it sinir hastalığıdır. Nedeni beynin çalışmasında görülen bir anormalliktir. T?p dilinde epilepsi denir. Grand mal ve petit mal olmak üzere iki çe?idi vardır.
- Grand Mal
Saranın ağır ?ekline grand mal denir. Hasta nöbet gelmeden önce aura denilen bir devre geçirir. Bu sırada da, nöbetin gelece?ini anlar. Bu devrede, kulak çınlaması, belirli bir yerde ağrı , titreme vardır. Ne olduğunu anlayamadığı bir koku hisseder.
K?sa bir süre sonra da, ?uurunu kaybederek yere dü?er. Vücudunda kuvvetli ç?rp?nmalar başlar. Kol ve bacakları ritmik bir şekilde kasılıp, gev?er. A?zı köpürür, dilini ?sırabilir, farkında olmadan küçük ve büyük tuvaletini koyabilir. Bir süre sonra da kasılmalar azalır, derin bir soluk alarak sakinle?ir ve kendine gelir.
- Petit Mal Saranın hafif ?eklidir. Bu çe?it saralıda ?uur kayb? görülür fakat, kasılma ve gev?emeler görülmez. Hatta bazen çevresindekiler kriz geçirdiğini bile anlamaz.
İlkyard?m olarak, kriz geçiren hastanın yaralanmasını önleyici tedbirler alınır. Dilini ?sırmaması için de temiz bir mendili top yaparak ağzına koymak faydalıdır.
Sarı lık
Safranın kana karşı?p, bütün dokuları hatta göz akları nı bile sarı ya boyaması ile ortaya çıkan bir hastalık belirtisidir. T?p dilinde ikter denilen sarı lığın üç çe?idi vardır.
- Hemolitik sarı lıkKandaki alyuvarları n tahrip olması sonucu safra, kana karşı?r. Hastanın idrar rengi normal, büyük tuvaleti ise koyudur.
- Hepatik sarı lık
Bir virüsün neden olduğu karaci?er iltihab?dır. Karaci?er hücreleri ?i?er ve safra yolları tıkanır. Belirtileri, yavaş yavaş görülür. Hastada ate?, i?tahsızlık, ishal ve kusma vardır.
En çok görülen sarı lık çe?idi budur.
- Obstrüktif sarı lık
Nedeni, safra kanalları nın tıkanmış olmasıdır.
Ortak belirtileri ise ?unlardır. Hastalığın neden olduğu sarı renk, önce göz akları nda görülür. Sonra yüz, boyun, gövde, kol ve bacaklara kadar yayıoluş. ?drarı n rengi sarı ile koyu kahverengi arasında de?i?ir.
Ciltte de ka??ntı vardır. Büyük abdest, kil renginde ve fena kokuludur. Tedavinin ilk şartı, yatak istirahatidir. S?k? bir perhiz uygulanır.
Sedef hastalığı
Nedeni, kesinlikle bilinmeyen bir hastalıktır. ?rsi veya sinirsel olduğu söylenmektedir. T?p dilinde psoriasis denir.
Daha çok, ba? derisinde, dizlerde ve dirseklerde veya tırnaklarda meydana gelen düzensiz kırmızı lekelerle kendini gösterir. Lekeler, gümü? renginde ve pul pul olup, deriden yüksektir. Ka??ntı yoktur.
Ses kayb?
Sesin tamamen kaybolmasına, tıp dilinde afoni denir. Tam veya kısmi olabilir. Nedeni, bo?az veya g?rtlak hastalıkları , konu?ma kasları nı kontrol eden sinirlerin hastalanması veya sinir bozuklu?udur.
Tedaviye geçmeden önce, gerçek nedeni bulmak gerekir. 1-2 gün içinde geçmeyen ses kayıpları nda doktora ba?vurmak gerekir.
Ses kısıklığı
Bo?az veya g?rtla??n, dışarı dan gelen organizmalar tarafından istila edilmesi sonucu ortaya çıkar.
Nedeni, so?uk alg?nlığı, bağırmak, çok konu?mak, bo?azı tahri? edici duman veya benzeri gazlar veya bo?az iltihab?dır. K?sa sürede geçmeyen ses kısıklığında, doktora ba?vurmak gerekir.
S?k sık idrara gitme
Günde 4 veya 6 kez idrara gitmek normal sayıoluş. Bu sayı, içilen su miktarı na göre de?i?ir. Toplam idrar miktarı , 8 su barda?? kadardır. Bu miktarda ve idrara gitme sayısında fazlalık olduğu zaman gençlerde şeker hastalığı, ihtiyarlarda böbrek hastalığı veya prostat büyümesi dü?ünülebilir.
S?raca
T?p dilinde scrofula denir. Bir çe?it kronik deri veremidir. Nedeni, boyundaki lenf bezlerinin veremidir. Daha ziyade boyun bölgesinde ve yüzde acısız ?iiliklerle ortaya çıkar. Bir süre sonra patlayan bu ?iiliklerden irin akar.
S?tma
Anofel adlı sivrisine?in sokmasıyla, insandan insana bulaşan, titreme, ate? ve ter nöbetleriyle kendini gösteren, kimi zaman da ba?ka bir hastalık gibi görülen ve tedavi edilmezse, öldüren bulaş?cı bir hastalıktır. T?p dilinde malarya denir.
Si?iller
Derinin üst tabakasının büyümesi sonucu ortaya çıkar. Nedeni, bir çe?it virüstür. T?p dilinde verrü denir. Aynı ki?ide bir yerden di?er bir yere bulaşabilir. Daha ziyade, parmak, ayak ve yüzün çe?itli yerlerinde, yuvarlak deriden yüksekte ve çilek görünümünde kabartılar halinde görülür.
Sinirsel ağrı lar
Bu çe?it ağrı lar, genelikle küt ağrı ?eklindedir. Vücudun her yerinde hissedilebilir. Ama, ço?unlukla kalp çevresindeki ağrı lardan ?ikayet edilir.
Bazı kimseler de başları nı tıpk? bir çember gibi sıkan ba? ağrı ları ndan ?ikayet ederler. ??te bu çe?it ağrı lar, bedeni bir arı zadan kaynaklanmıyorsa, sinirsel ağrı lardır.
Sinir bozuklu?u
Hayat şartları ndan fazlasıyla etkilenenlerde görülebilen, esasta önemli bir kayna?? olmayan bir rahatsızlıktır. Devamlı olarak endi?e içinde olmak ?eklinde görülenine anksiete, ruhi ve bedeni bitkinlik ?eklinde görülenine de depresyon adı verilir.
Hasta hayattan zevk almaz, her zaman mutsuzdur, huzursuzdur, sinirlidir. Uykuları düzensizdir. Gerçekte bir hastalığı olmadığı halde çe?itli hastalıkları n varlığından ?ikayet eder.
Tedaviye hayatının iyi yanları nı görmeye alı?makla ba?lanır. Sinirlenmekten kaçınmak, her kötü olayın iyi bir tarafı olduğunu görmeye alı?mak, düzenli bir hayat sürmek gerekir.
Sinirsel hazımsızlık
Sinir sisteminin düzenli, uyumlu çalışmasını kaybetmesi sonucu ortaya çıkar. Ayrı ca, alkol kullanmak, fazla sigara içmek, haddinden fazla çay, kahve veya süt içmek, çabuk ve gere?i gibi çi?nemeden yemek yemek ?ikayetlerin artmasına neden olur.
Hastanın karnında ağırlık hissi vardır, midede gurultu, yanma veya ek?ime görülebilir. Ge?irir, gaz çıkarı r. Yorgunluk, ba? ağrı sı, çarpıntı ve unutkanlıktan da ?ikayet edilir.
Sinirsel kusma
Sinir sistemindeki düzensizlikten kaynaklanan bir durumdur. Ağıza su gelmesi ?eklinde de görülebilir. Herı eyden önce, sinirlenmemeyi, düzenli bir hayat sürmeyi alı?kanlık haline getirmek tedavinin ilk şartıdır.
Sinüzit
Çene, alın ve ?akak kemikleri içinde bulunan ve buruna açılan içleri hava dolu bo?lukları n, sinüslerin iltihaplanması sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. Had ve müzmin olmak üzere iki çe?idi vardır.
Nedeni burun iltihab?, nezle, grip, alerji, burundaki şekil bozuklukları veya buruna kaçan yabancı cisimlerdir. Hastanın yüzünde zonklayıcı bir ağrı , burnunda tıkanma, akıntı ve ba? ağrı sıyla birlikte gelen ate? görülür.
Siroz
Karaci?er dokuları nın harap olması ve karaci?erin sertle?mesi sonucu ortaya çıkan bir hastalıktır. T?p dilinde cirrhosis denir.
Beslenme, hazımsızlık ve fazla miktarda alkol bazen de safra yolları nın tıkanması sonucu görülür. Hastanın karnı su toplar, ayak bilekleri ?i?er, i?tah? azalır ve arasıra da kusar.
Sivilceler
Ya? bezelerinin fazla çalışmasından, hormon veya metabolizma bozuklukları ndan kaynaklanan en küçük ç?banlara sivilce denir. Sivilceleri sıkmamak, tuzsuz, yağsız ve baharatsız ?eyler yemek gerekir.
Siyatik
Üst baca??n arka kısmı, arka baca??n d?? tarafı ve siyatik siniri boyunca yayılan ağrı ya siyatik denir. A?rı , bazen birdenbire gelir. Bazen de yavaş yavaş ilerler. Otururken, kalkarken, uzanırken hareketler zorlukla yapıoluş.
Belkemişinin a?a?? bölgesi, hassastır. A?rı lar yürürken, öksürürken ve gerinirken daha da artar. Halk arasında sinir romatizması da denir.
Nedeni, omurlar arasında k?kırdak disklerin yerinden oynaması, yani disk kayması, omurganın alt bölümünün iltihaplanmış veya zedelenmiş olması, dizkapa?? iltihab? veya sinir iltihab?dır.
Tedavinin ilk şartı yatak istirahatidir. Ayrı ca yatak altına kalın bir tahta koymalı, iki yastıktan fazla da yastık kullanmamalıdır.
Skorbüt
C Vitamini eksikliğinin neden olduğu bir hastalıktır. Daha ziyade 5-6 ay süreyle yeteri kadar C vitamini alamayan çocuklarda ortaya çıkar. Hastada dermansızlık, zayıflama, ve kanamalar görülür. Yaraları n iyile?mesi gecikir, di? etleri ?i?er ve mikrobik hastalıklara yakalanma ihtimali artar.
Küçük çocuklara her gün 4 çorba kaşığı taze sıkılmış portakal, limon veya greyfurt suyu verilirse, skorbüt olmaları önlenmiş olur.
?arbon
Halk arasında karakabarcık da denilen bu hastalık daha çok kasap, çiftçi veya veterinerlerde görülen ve hayvanlardan, insanlara geçen mikrobik bir hastalıktır. Daha çok yüz, boyun veya kolda bir ç?ban çık?p daha sonra patlar.
Etrafında da siyah bir kabuk meydana gelir. Öldürücü bir hastalık olduğu için vakit kaybetmeden doktora ba?vurmak gerekir.
şeker hastalığı
Vücudun şeker yakmasında ortaya çıkan bozuklu?un neden olduğu bir hastalıktır. T?p dilinde diabet denir.
Pankreas, kandaki şeker miktarı nı kontrol eden ve adına insülin denilen bir madde salg?lar. Pankreas bu görevini yerine getirmezse, kandaki fazla şeker, karaci?ere depo edilir. Aç karnına alınan 100 gram kanda 80 miligram şeker vardır. Bu miktar yemekten 1-2 saat sonra 140 miligrama kadar yükselir. Kandaki şeker miktarı hastalığın durumuna göre aşağıdaki gibi tespit edilir.
şeker durumu Açken Yemekten 1-2 saat sonra
Normal kimselerde 80 mg. 140 mg.
Orta derecede 130 mg. 190 mg.
A??r derecede 160 mg. 215 mg.
2 çe?it şeker hastalığı vardır.
- şekersiz Diabet
Hipofiz bezinin arka tarafından salg?lanan antidiüretik hormonun yetmezliği sonucu ortaya çıkan bu çe?it şeker hastalığına, tıp dilinde diabetes insipidus denir.
- şekerli Diabet Pankreasın salg?ladığı insülin yetmezliği sonucu ortaya çıkan bu çe?it şeker hastalığına, tıp dilinde diabetes mellitus denir.
şeker hastalığını do?uran nedenler dengesiz beslenme, ?i?manlık veya sinir bozuklu?udur. Bazı kimselerde de irsiyet önemli bir rol oynar.
Hastalığın ba?lang?cında çok yemek ve su içmek ihtiyacı vardır. ?drar miktarı da artar. Kadınları n idrar yapma yerlerinde ka??ntı vardır.
Ayrı ca devamlı yorgunluk hali görülür.
?leri safhada devamlı ba? ağrı sı, el ve ayak titremeleri, i?tahsızlık, aseton kokusuna benzer nefes kokusu, ter kokusu, adele krampları , hafıza zayıflığı, kısmi veya tam felç, iyile?meyen yaralar ve uykuda sayıklama görülür.
şeker hastalığı tedavi edilmezse sonuç damar sertliği, kalp yetmezliği, gö?üs anjini, görme zayıflığı, katarakt, karaci?er hastalıkları , siroz olabilir.
?ki çe?it şeker koması vardır.
- Diabetik Koma Daha ziyade şeker hastaları nda görülür. Nedeni, insülin verme zamanını geçirmek, gerekti?inden az miktarda insülin vermek, bağırsak iltihab?, bademcik iltihab?, grip veya iyile?meyen yaralardır.
- şeker Eksikliği Koması
T?p dilinde hipoglisemi adı verilen bu çe?it koma, terleme, titreme, ç?rp?nma huzursuzluk, şiddetli açlık, ve ağırı duygusallıkla başlar. Nedeni, fazla miktarda insülin vermek veya çok miktarda karbonhidratlı yiyeceklerle beslenmektir.
şeker hastaları haftada en az iki kere ılık banyo yapmalıdır ve sonra da vücutları nın her tarafını ılık bir havlu ile ovmalıdır. Kab?z veya ishal olmamalıdırlar. Perhiz yapmalıdırlar.
Erken yatıp erken kalkmalıdırlar. Ağız, bo?az ve di? sağlığına ağırı özen göstermelidirler. Masaj, beden hareketleri ve açık havada yürüyü?ü ihmal etmemelidirler.
?irpençe
Daha çok ense, sırt ve kaba etlerde beliren birçok ç?banları n birle?mesi ile meydana gelen ve çabuk geni?leyen bir çe?it kan ç?banıdır.
?i?manlık
?i?manlık, alınan kalori miktarı nın yakılan kaloriden daha fazla olması sonucu ortaya çıkan bir metabolizma bozuklu?udur. T?p dilinde obesite denir.
?statistiklere göre ?i?manları n daha çabuk yağland?kları , şeker hastalığı, damar sertliği, kalp hastalıkları , karaci?er ve safrakesesi hastalıkları , tansiyon yüksekliği, akci?er hastalıkları , romatizmal hastalıkları n tehdidi altında bulundukları belirtilmektedir. Bu nedenle ?i?manlıktan kurtulmak için diyet ve beden hareketleri yapmak gerekir.